Definitie
Monergisme (van Grieks monos = alleen + ergon = werk) is de soteriologische leer dat verlossing uitsluitend Gods werk is, zonder enige bijdrage van de menselijke wil. God alleen is de initiatiefnemer, uitvoerder en voltooier van de redding; de menselijke bekering is zelf een gevolg van Gods handelen, niet een meewerkende oorzaak. Monergisme staat tegenover synergisme (mens en God werken samen in de verlossing) en wordt classiek verdedigd door de gereformeerde traditie.
Gebruik in het corpus
E.W. Bullinger
Bullinger verdedigt monergisme als het kernprincipe van de Schrift: “God alone is Savior.” Hij beroept zich op Jes. 43:10-11 (“vóór Mij is er geen God gevormd, en na Mij zal er geen zijn; Ik, Ik ben de HEERE, en buiten Mij is er geen Verlosser”) en Openb. 1:11 als bewijs dat verlossing exclusief van God uitgaat. Hij onderscheidt “het evangelie van God” (soevereine genade) van “het evangelie van de mens” (menselijke medewerking). Zijn numerologische exegese ondersteunt dit: σωτηρία heeft de waarde van 5² = 25, en 5 is het getal van genade — verlossing is letterlijk “genade op genade.” [Bullinger, Number in Scripture]