Definitie
Synergisme (van Grieks synergos = samen werkend) is de soteriologische en pneumatologische leer dat de menselijke wil en Gods genade samenwerken in het heilsproces. De mens is niet louter passief maar werkt actief mee aan zijn heiliging en geestelijke groei. Synergisme staat tegenover monergisme — de leer dat God alleen handelt en de menselijke wil slechts het resultaat is van Gods handelen, niet een meewerkende factor. In het corpus wordt de term gebruikt als beschrijvend label voor de praktische pneumatologie van Nee/Lee.
Gebruik in het corpus
Watchman Nee & Witness Lee
De pneumatologie van Nee/Lee bezit een structureel synergistisch karakter: de menselijke geest moet actief worden geoefend om de Heilige Geest te ontvangen. Witness Lee schrijft: “Kom eenvoudigweg tot de Heer in uw geest voor een persoonlijk contact met Hem” en “Door uw geloof en uw geest te oefenen om de opgestegen Christus op uw situatie toe te passen, zult u onmiddellijk een levende stroom van binnen in u gewaarworden.” Menselijke activiteit (oefening, geloof, contact) en goddelijke werking (vloeiende stroom, transformatie, bevrijding) zijn beide onmisbaar. Nee/Lee zelf gebruiken de term synergisme niet, maar hun pneumatologisch model “staat dichter bij synergisme dan bij uitsluitend monergisme”: God vult de geest die de mens uitstrekt. Dit onderscheidt hen duidelijk van de gereformeerde monergistische pneumatologie, waarbij de gehele heilswerking van de soevereine wil van God uitgaat. [Nee/Lee, The All-inclusive Christ, hfst. 2-3; The Economy of God, hfst. 2]