herstelschepping
Definitie
Herstelschepping is de exegetische positie dat Gen. 1:3-31 geen beschrijving is van de oorspronkelijke schepping maar van Gods herstel van een eerder verwoeste aarde. De positie, ook wel gap theory of ruïne-herstel-theorie genoemd, leest Gen. 1:1 als de oorspronkelijke schepping, Gen. 1:2 (“woest en leeg”) als een tussentijdse catastrofe, en Gen. 1:3 e.v. als de herstelschepping. In dit corpus is Watchman Nee de primaire uitwerker van deze positie; Stephen Jones gebruikt het begrip “herstel” anders, namelijk als eschatologische restauratie van alle dingen (apokatastasis). Noordzij benadert het als bevrijding van de schepping van haar gevangenschap aan de vergankelijkheid (Rom. 8:19-22).
Gebruiksvarianten per auteur
Watchman Nee & Witness Lee
Nee leest Gen. 1:1-2 als bewijs van een kosmische catastrofe tussen de eerste schepping en de zes scheppingsdagen. De zes dagen zijn daarom herstelwerk, niet eerste schepping. Dit heeft christologische consequenties: alle materiële werkelijkheden van de herstelschepping zijn typen van Christus:
“God herstelt de aarde die woest en leeg was geworden. Alle materiële dingen die in deze herstelschepping verschijnen — voedsel, water, licht, land — zijn typen of schaduwbeelden van Christus als de werkelijkheid. Zij wijzen allemaal naar hem als de ware substantie.”
(The All-Inclusive Christ, H1)
Nee geeft dag drie van de herstelschepping bijzonder gewicht: de aarde die uit het water opkwam op de derde dag is een type van Christus’ opstanding. Zo wordt de herstelschepping een volledige Christus-typologie:
“Op de derde dag kwamen de planten en bomen tevoorschijn uit de aarde — opstanding uit de dood. Dit is het type van Christus die opstond op de derde dag.”
(The All-Inclusive Christ, H2)
In The Economy of God benadrukt Nee dat de herstelschepping Gods oikonomia illustreert: de mens werd als vat geschapen om Gods leven te ontvangen, precies zoals de herschikte aarde een container werd voor het leven dat God in haar plantte.
Stephen Jones
Jones gebruikt “herstel” (restoration) primair eschatologisch: de apokatastasis — de algehele restauratie van alle dingen (Hand. 3:21) — is het uiteindelijke doel van de schepping. Dit is breder dan Nee’s exegetische positie over Gen. 1:
“Het jubeljaar garandeert het herstel van alle dingen. Zoals Leviticus 25 bepaalt dat allen bij het jubeljaar tot hun oorspronkelijke eigenaar terugkeren, zo garandeert het kosmische jubeljaar dat de gehele schepping tot haar Schepper terugkeert.”
(Creation’s Jubilee, H5; vgl. Hand. 3:21)
Cees Noordzij
Noordzij benadert “herstel” via Rom. 8:19-22: de schepping wacht op bevrijding van haar gevangenschap aan de vergankelijkheid. Dit is geen beschrijving van een exegetische positie over Gen. 1, maar een soteriologische interpretatie van de kosmische hersteldynamiek:
“De schepping is tijdelijk onderworpen aan zinloosheid door God zelf — maar in hoop. Zij wacht op de bevrijding in de vrijheid van de kinderen Gods (Rom. 8:21).”
(Mozes en de weg tot zoonschap, H4)