hamartologie
Definitie
Hamartologie (van Grieks hamartia = zonde + -logie) is de theologische discipline die de aard, oorsprong, reikwijdte en gevolgen van de zonde bestudeert. Zij omvat vragen over erfzonde, de aard van het vlees, de val, en de relatie tussen menselijke schuld en Gods oordeel. De hamartologie staat in directe relatie tot de soteriologie: de diagnose van de zonde bepaalt de aard van de verlossing.
Gebruik in het corpus
Overkoepelend
De vijf auteurs hebben sterk uiteenlopende hamartologieën. Bullinger benadrukt de algehele verdorvenheid: de menselijke natuur (het vlees) is niet vatbaar voor verbetering — enkel de dood en wedergeboorte kan radicaal veranderen. Nee/Lee onderscheidt het vlees (oude Adamitische natuur, verbonden aan de ziel) van de menselijke geest (die door de Geest kan worden vernieuwd). Jones verbindt de hamartologie aan zijn restorationisme: de zonde van Adam is de grond van universele condemnatie, maar precies daarom is de gerechtigheid van Christus de grond van universele rechtvaardiging (Rom. 5:18). Warnock benadrukt dat de volle realiteit van de zonde pas werkelijk wordt overwonnen in de Loofhuttenfeest-fase.
George Warnock — het oude versus het nieuwe kruis
In SLF plaatst Warnock hamartologie in de tegenstelling tussen het oude kruis (werkelijke dood van de zondaar) en het moderne kruis (frustratie zonder transformatie). Voor Warnock is hamartologie geen dogmatisch thema maar een ethisch-existentieel oordeel over de werkelijkheid van bekering: de volledige dood van het oude zelf in plaats van gedragsaanpassing. Hij betoogt dat moderne evangelisatie het kruis heeft gereduceerd tot een instrument van aanpassing in plaats van executie. Hij citeert A.W. Tozer:
“Het oude kruis doodde de zondaar. Het nieuwe kruis frustreert hem slechts. Het oude kruis was een instrument van executie. Het nieuwe kruis is een instrument van aanpassing.” [b8, A.W. Tozer — geciteerd door Warnock]
Warnock verbindt deze kritiek met Galaten 2:20:
“Ik ben met Christus gekruisigd; en ik leef, doch niet meer ik, maar Christus leeft in mij.” [b8, Gal. 2:20]
Voor Warnock is hamartologie dus geen theoretische leer over zonde maar een roeping tot werkelijke sterving van het zelfbestuur.