Definitie
Verbond (Hebreeuws: בְּרִית berith; Grieks: διαθήκη diathēkē) is de Bijbelse term voor de plechtige, door God gestelde heilsrelatie met Zijn volk. In het OT gaat het om de verbonden met Noach, Abraham, Mozes en David; het NT spreekt van het Nieuwe Verbond (Jer. 31:31-34; Luc. 22:20). In het corpus fungeert verbond als structurerende categorie op verschillende niveaus: als numerieke structuur (Bullinger), als juridisch verlossingsraamwerk (Jones), als ervaring van hart-beschrijving (Warnock), en als pedagogisch-processieve beweging (Noordzij).
Gebruik in het corpus
E.W. Bullinger
Bullinger analyseert het Abrahamitische verbond via de getalsstructuur 14: het verbond wordt in Gen. 15 en 17 elk zevenmalig bevestigd — “14 × berith” als de grondslag van de verlossingszekerheid. Het verbond is bij hem de numerieke bevestiging van Gods onwankelbare rechtsgrond voor rechtvaardiging. [Bullinger, Number in Scripture]
Stephen Jones
Jones werkt een vijf-verbonden-schema uit: Noach (universeel verbond met alle vlees), Abraham (belofte van erfenis), Mozes (pedagogisch tussenverbond), David (koninklijk erfrecht), en het Nieuwe Verbond (eschatologische voleinding). Het Noach-verbond functioneert bij Jones als de juridische basis voor de universele verlossing: God verbindt Zichzelf aan de gehele mensheid als zijn verbondsvolk. [Jones, The Restoration of All Things, H8]
George Warnock
Warnock benadrukt het Nieuwe Verbond als de hartbeschrijving-realiteit (Jer. 31:33-34): niet een uitwendig wetboek maar Gods wet in het hart. De kerk leeft nog in het spanningsveld van Oud en Nieuw Verbond — de volle realiteit van het Nieuwe Verbond is de nog-niet-gerealiseerde bestemming van de Loofhuttenfeest-fase. [Warnock, The Feast of Tabernacles]
Cees Noordzij
Noordzij behandelt de wet als tuchtmeester die leidt naar het Nieuwe Verbond (Gal. 3:24). De verbondsstructuur is pedagogisch-processief: de wet onthult de onmogelijkheid van zelfrechtvaardiging en opent daarmee de weg naar genade en zoonschap.