poneria
Definitie
Poneria (Grieks: πονηρία) is het Bijbelse teken voor “laagheid”, “boosheid” — het aardse, vleselijke karakter van zonde dat zich tegen Gods heiligheid stelt. In 1 Korintiërs 5:6-8 gebruikt Paulus poneria als type voor de “oude zuurdesem” die uit de gemeente moet worden gereinigd: “Laat daarom het oude zuurdeeg weg, opdat gij ongezuurd bent, gelijk gij ook ongezuurd zijt. Want ook onze Paschalam, Christus, is geslacht. Daarom viert het feest niet met oud zuurdeeg, en niet met zuurdeeg van boosheid en goddeloosheid (poneria), maar met ongezuurde broden van reinheid en waarheid” (1Kor. 5:6-8).
De term markeert het contrast tussen het “oude” leven van aardse, lage religiositeit en het “nieuwe” leven van heiligheid in Christus.
Gebruiksvarianten per auteur
Noordzij
Noordzij verbindt poneria aan het thema van pascha-bevrijding en het ongezuurde brood als reinheidstype. Vanuit Exodus 12 — waar het paschalam geslacht wordt voor bevrijding uit Egypte — leest hij het ongezuurde brood als beelding van bevrijding van het “vlees” (= Egypte). De poneria (“laagheid”) is de “oude zuurdesem” van het vorige leven:
Oud zuurdeeg is ‘lage’, ‘aardse’, religiositeit met ‘oude’ rites en traditie, zoals de ‘farizeërs’ dat deden (Mat.23, Mar.7:13). Verlossing van Egypte komt alleen als we elke ‘oude’, lage interpretatie en gewoonte achterlaten en ‘nieuw leren eten’, alleen het ongezuurde brood van reinheid en waarheid [Noordzij, Brood en Wijn, b9].
De poneria staat voor stagnatie en zelfgenoegzaamheid in religieus leven: religie die zich bezighoudt met uitwendige ritus zonder inwendige transformatie. Het antwoord van Paulus is radicaal: zuiver het oude zuurdeeg weg, omdat Christus, het Paschalam, is geslacht.