Definitie
Phroneo (Gr. φρονέω = denken, gezind zijn, naar iets uitgaan) is de Griekse term voor de denkwijze, gezindheid of houding van de geest die de Heilige Geest in de gelovige bewerkt, conform de gezindheid van Christus (Fil. 2:5). Het begrip verwijst niet naar abstracte intellectuele inhoud maar naar de oriëntatie van het denken — de gerichtheid van de menselijke geest op de dingen van boven (Kol. 3:1-2) in onderscheid van de gerichtheid op het vlees (Rom. 8:5-7). Bij Noordzij fungeert phroneo als het pneumatologische principe dat de gelovige beveiligt tegen satanische misleiding via de bijbel of theologie.
Gebruik in het corpus
Cees en Anneke Noordzij
Noordzij verbindt het vernieuwde denken (Rom. 12:2) expliciet aan de denkwijze van Jezus zelf: “We moeten dus de gezindheid van Jezus hebben, Zijn phroneo (=denkwijze). Hij dacht geestelijk. Hij zei: ‘Ik ben van boven’ (Joh. 8:23).” De achtergrond is de satanische verleiding in de woestijn: Satan gebruikt de bijbeltekst maar met hemelse waarheden op aardse wijze geïnterpreteerd. Alleen de phroneo van Christus — het geestelijk denken vanuit bovenaf — beveiligt de gelovige tegen dit gevaar: “We kunnen alleen maar gevrijwaard blijven van de subtiele verleidingen van satan, als ook wij de manier van denken hebben, die in Christus Jezus was. Vandaar dat Paulus ons oproept om ‘de dingen die boven zijn te zoeken’ (Kol. 3:1).”
De relatie van phroneo tot de inwoning van de Geest is direct: het vernieuwd denken is het werk van de inwonende Geest (Rom. 12:2), niet het resultaat van bijbelstudie alleen. Pas als de Geest het denken vernieuwt, kan de gelovige alle ideeën “brengen onder de gehoorzaamheid aan Christus en ze toetsen aan de Schrift (2Kor. 10:5).” [Noordzij, Het Woord Gods en de Schrift, sectie “De Schrift: nuttig om te weerleggen”]