Definitie
Gregorius van Nyssa (ca. 335-395 n.Chr.) was een Cappadocische kerkvader en medeformuleerder van de trinitarische orthodoxie (Nicea-Constantinopel, 381). Hij is tevens de meest systematische verdediger van de apokatastasis in de vroege kerk na Origenes, met name in zijn werk De anima et resurrectione (Over de ziel en de opstanding) en de Catechetische Redevoering. In tegenstelling tot Origenes werd Gregorius nooit formeel veroordeeld.
Gebruik in het corpus
Stephen Jones
Jones noemt Gregorius van Nyssa in zijn genealogie van apokatastasis-leraars als bewijs dat de herstelvisie niet een marginale randpositie was maar werd gehouden door orthodox-trinitarische theologen. Gregorius’ combinatie van trinitarische orthodoxie en universele herstelvisie ondermijnt voor Jones de suggestie dat apokatastasis ketterij impliceert. [Jones, Creation’s Jubilee, H5]
Herkomst
Gregorius was bisschop van Nyssa (Klein-Azië) en broer van Basilius de Grote. Zijn apokatastasis-leer is primair een eschatologie van reiniging: het kwade is eindig en parasitair, het goede is eeuwig en substantieel — zodat uiteindelijk het kwade zichzelf uitput en het goede alles vult.