apostasie
Definitie
Apostasie (Grieks: ἀποστασία, apostasia; “afval”, “weggaan van”) beschrijft het proces van afwijking van God — variërend van geleidelijke religieuze verwaarlozing tot volledige afkeer van de kennis Gods. Het begrip wordt in de corpus-auteurs breed ingezet: zowel voor de collectief-historische apostasie van de mensheid (Rom. 1) als voor de gevaar voor de individuele gelovige die de weg van gehoorzaamheid verlaat.
In de context van het apostasie-gevaar bij de gelovige verwijst de term naar een terugval uit een eerder ingenomen geloofspositie — niet noodzakelijk het totale verlies van de relatie met God, maar de afwijking van de weg van het discipelschap.
Gebruiksvarianten per auteur
Warnock
Warnock beschrijft in zijn bespreking van Rom. 1 een drievoudig progressief patroon van collectieve menselijke apostasie. Elke fase vertegenwoordigt een dieper niveau van afdwaling:
Fase 1 — God niet eren als God (Rom. 1:21):
“Toen zij God kenden, verheerlijkten zij Hem niet als God, noch waren zij dankbaar. Dit was de eerste stap omlaag. Wanneer wij weigeren God Zijn heerschappij te geven, en Hem te danken voor Zijn goedheid en voor wie Hij is, is dit de eerste stap weg van het licht en in de duisternis.” [Who Are You?, hfst. 5]
Fase 2 — De waarheid Gods in een leugen veranderen (Rom. 1:25):
“De mens ‘verandert de waarheid Gods in een leugen’ en aanbidt en dient het schepsel in plaats van de Schepper. Tenzij de mens terugkeert tot zijn God is dit onvermijdelijk.” [Who Are You?, hfst. 5]
Fase 3 — God uitbannen uit het denken (Rom. 1:28):
“Zij wilden God niet in hun kennis houden. En God zei: Als je Mij niet in je gedachten wilt, zal Ik elke spoor van licht dat je ooit gekend hebt uitwissen. Zo werden zij overgegeven aan een verwerpelijk verstand — het verstand dat de toets niet kan doorstaan.” [Who Are You?, hfst. 5]
De eindtoestand van de apostasie is bij Warnock de toestand van het adokimos-verstand: een vermogen dat de toets niet meer kan doorstaan en onderscheidend vermogen verloren heeft. De apostasie heeft zowel een individuele als collectief-historische dimensie: in Adams ongehoorzaamheid zijn alle mensen deelgenoten van dezelfde gevallen mensheid (Rom. 3:23).