Definitie (huisstijl)
De immanente triniteit (ook: ontologische triniteit, wezenlijke triniteit) beschrijft de verhoudingen van de drie goddelijke Personen onderling — onafhankelijk van de schepping, de heilsgeschiedenis en de relatie tot de mens. Terwijl de economische triniteit God beschrijft in zijn handelen naar buiten (ad extra), tracht de immanente triniteit te beschrijven hoe Vader, Zoon en Geest zich tot elkaar verhouden “in zichzelf” (ad intra) — vóór en buiten de schepping. Dit onderscheid is klassiek theologisch; Rahners regel luidt: “de economische triniteit is de immanente triniteit, en vice versa.”
De auteurs in dit corpus vermijden de immanente triniteit vrijwel unaniem. Het begrip fungeert in dit corpus primair als lacunetterm: de afwezigheid ervan is theologisch veelzeggend — alle drie de auteurs zijn uitsluitend geïnteresseerd in de trinitaire God zoals Hij zich in de heilsgeschiedenis openbaart en uitdeelt aan de mens.
Gebruiksvarianten per auteur
Jones
Jones adresseert de immanente triniteit niet expliciet. Zijn trinitarische denken is volledig heilshistorisch: de Vader is de eindbestemming van het kosmische heilsplan (1Kor. 15:24-28), maar over de binnenste verhoudingen van de Triniteit vóór of buiten de heilsgeschiedenis spreekt Jones niet. In zijn Prolegomena benadrukt Jones dat God soeverein is en dat zijn wegen niet door de mens kunnen worden doorzien — wat impliciet inhoudt dat de immanente verhoudingen van de Triniteit zich onttrekken aan systematische kennisaanspraken.
Nee/Lee
Nee/Lee laten de immanente triniteit expliciet buiten beschouwing: hun trinitarische interesse is functioneel en soteriologisch. De vraag hoe Vader, Zoon en Geest zich tot elkaar verhouden onafhankelijk van de schepping of de mens wordt niet gesteld:
“Het doel van de goddelijke economie is de Drieënige God in één Geest in onze menselijke geest uit te delen.”
[Nee/Lee, The Economy of God, Hfst. 1]
De trinitaire leer van Nee/Lee is volledig gericht op de richting naar buiten (ad extra): Vader als bron, Zoon als uitdrukking, Geest als transmissie — een beweging die eindigt in de gelovige, niet in de immanente verhoudingen van de Godheid.
Warnock
Warnock werkt niet met klassieke trinitarische categorieën. Het onderscheid economische/immanente triniteit is hem vreemd; zijn trinitarisch denken is functioneel georiënteerd op de inwoning van de Vader in de Zoon en de rol van de Geest als drager van het bloed van Christus. Hij erkent het “mysterie van de drie-in-één” maar acht dit niet vatbaar voor systematische uitwerking: “het mysterie van de Drie-in-één versta ik niet, zo beken ik.”
[Warnock, The Hyssop that Springeth Out of the Wall, hyssop2.html]