Simile
Vergelijking
Simile is een expliciete vergelijking van twee ongelijksoortige dingen door middel van een vergelijkingswoord zoals “als”, “gelijk”, “zoals” of “evenals”. Door de overeenkomst te benoemen — en niet te impliceren zoals bij metaphor — maakt Simile de lezer bewust van het vergelijkingspunt en nodigt tot overweging uit.
Etymologie
Van het Latijn similitudo (gelijkenis, overeenkomst), afgeleid van similis (gelijk, gelijkend). Het Grieks heeft geen eigen term voor Simile als afzonderlijke figuur; Bullinger behandelt het als een subfiguur van de vergelijkingsfiguren (Wave C), nauw verwant aan en onderscheiden van metaphor en allegory.
Definitie
Simile verklaart expliciet dat X gelijk is aan Y; de vergelijking is een open uitnodiging aan de lezer om het tertium comparationis (het punt van overeenkomst) te identificeren. Bullinger benadrukt dat bijbelse Similes niet louter ornamenteel zijn: het vergelijkingspunt draagt altijd theologisch gewicht. De kracht van Simile ligt in haar directheid — ze stelt het ongelijke naast elkaar en vraagt de lezer te zien.
Bijbelvoorbeelden
De rechtvaardige als boom:
- Ps. 1:3 — “En hij zal zijn als een boom, geplant aan waterbeken, die zijn vrucht geeft op zijn tijd, en welks blad niet afvalt”
De schapen — verloren mensheid en lijdende Messias:
- Jes. 53:6 — “Wij dwaalden allen als schapen, wij keerden ons een iegelijk naar zijn weg”
- Jes. 53:7 — “Hij is als een lam ter slachting geleid”
Het koninkrijk der hemelen — reeks vergelijkingen:
- Matt. 13:31 — “Het Koninkrijk der hemelen is gelijk aan een mosterdzaad”
- Matt. 13:33 — “Het Koninkrijk der hemelen is gelijk aan een zuurdesem, die een vrouw nam en verborg in drie maten meel”
- Matt. 13:44 — “Het Koninkrijk der hemelen is gelijk aan een schat, verborgen in een akker”
De satan als rondgaande leeuw:
- 1Pet. 5:8 — “uw tegenpartij, de duivel, gaat rond als een brullende leeuw, zoekende wien hij zou mogen verslinden”
De verheerlijkte Christus:
- Openb. 1:14-15 — “Zijn hoofd en zijn haren waren wit als witte wol, als sneeuw; en Zijn ogen waren gelijk een vlam vuurs; en Zijn voeten waren gelijk blinkend koper… en Zijn stem als een stem van vele wateren”
De Israëliet als ster en zand:
- Gen. 22:17 — “Ik zal uw zaad zekerlijk zegenen, en uw zaad vermenigvuldigen als de sterren des hemels, en als het zand dat aan den oever der zee is”
Verwante stijlfiguren
- metaphor — impliciete vergelijking (zonder “als” of “gelijk”)
- allegory — voortgezette, narratieve vergelijking
- anthropopatheia — toegeschreven eigenschappen aan God; Simile kan God vergelijken met menselijke situaties
Bron
E.W. Bullinger, Figures of Speech Used in the Bible (1898), pp. 726-747.