Watchman Nee / Witness Lee — Antropologie
b3 — Basic Elements of Christian Life, Volume 1
Imago Dei: de mens als vat voor God
Lee beschrijft het doel van de schepping als Gods verlangen Zichzelf door de mens uit te drukken:
“God wenst Zichzelf door de mens uit te drukken (Rom. 8:29). Met dit doel schiep Hij de mens naar Zijn eigen beeld (Gen. 1:26). Net zoals een handschoen naar het beeld van een hand is gemaakt om een hand te bevatten, zo is ook de mens naar het beeld van God gemaakt om God te bevatten. Door God als zijn inhoud te ontvangen, kan de mens God uitdrukken (2 Kor. 4:7).”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 1, p. 7
De driedeling van de mens volgt rechtstreeks uit dit vat-principe:
“Om Zijn plan te vervullen, maakte God de mens als een vat (Rom. 9:21-24). Dit vat heeft drie delen: lichaam, ziel en geest (1 Tess. 5:23). Het lichaam neemt contact op met en ontvangt de dingen van het fysieke rijk. De ziel neemt contact op met en ontvangt de dingen van het psychologische rijk. En de menselijke geest, het binnenste deel van de mens, werd gemaakt om contact op te nemen met en God Zelf te ontvangen (Joh. 4:24). De mens werd niet alleen gemaakt om voedsel in zijn maag te bevatten, of kennis in zijn verstand, maar om God in zijn geest te bevatten (Ef. 5:18).”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 1, p. 7-8
Interpretatie: Het imago Dei wordt functioneel-doelmatig ingevuld: het beeld van God is de vorm van een vat dat op Gods maat gemaakt is. De driedeling van de mens is hiervan een organisch gevolg.
Trichotomie: geest, ziel en lichaam
Lee grondt de driedeling op 1 Tess. 5:23:
“Een zeer belangrijke tekst in het Nieuwe Testament is 1 Tessalonicenzen 5:23: ‘En moge de God van de vrede u geheel heiligen, en moge uw geest en ziel en lichaam geheel bewaard worden, onberispelijk bij de komst van onze Here Jezus Christus.’ De mens bestaat uit drie delen: de geest, de ziel en het lichaam. Dit zijn drie onderscheiden en afzonderlijke delen van één menselijk wezen.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 37
Hebr. 4:12 bewijst de scheiding van ziel en geest:
“De ziel en de geest zijn niet hetzelfde, want deze tekst geeft aan dat zij van elkaar gescheiden kunnen worden. De ziel is de ziel en de geest is de geest, en deze twee moeten gescheiden worden.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 37-38
De drie werelden en de drie menselijke delen
Lee werkt een systematische correspondentie uit tussen drie bestaansniveaus en drie menselijke organen:
“In het universum zijn er drie verschillende werelden: de fysieke, de psychologische en de geestelijke; en omdat de mens uit drie verschillende delen bestaat, is hij in staat contact op te nemen met deze drie verschillende gebieden.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 38
“De mens is geschapen met drie delen — de geest (Zach. 12:1), de ziel (Jer. 38:16) en het lichaam (Gen. 2:7) — opdat hij contact zou kunnen maken met drie verschillende werelden: de geestelijke, de psychologische en de fysieke.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 38
Driedeling van de ziel: gevoel, verstand en wil
“De ziel bestaat ook uit drie delen. Een van deze delen is het gevoel (Deut. 14:26; Hoogl. 1:7; Matt. 26:38); in het gevoel houden wij van iets, verlangen wij, haten wij en hebben wij vreugde of verdriet. Een ander deel van de ziel is het verstand (Joz. 23:14; Ps. 139:14; Spr. 19:2). In het verstand hebben wij gedachten, overwegingen, ideeën en begrippen. Het derde deel van de ziel is de wil (Job 7:15; 6:7; 1Kron. 22:19), waardoor wij beslissingen nemen. Door het verstand denken wij, door de wil kiezen wij, en door het gevoel houden wij van iets of niet.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 38-39
De val: alle drie delen van de mens beschadigd
Lee verbindt de zondeval direct met schade aan alle drie menselijke lagen:
“Maar voordat de mens God als leven in zijn geest kon ontvangen, trad de zonde in hem binnen (Rom. 5:12). De zonde doodde zijn geest (Ef. 2:1), maakte hem tot een vijand van God in zijn verstand (Kol. 1:21), en veranderde zijn lichaam in zondig vlees (Gen. 6:3; Rom. 6:12). Zo beschadigde de zonde alle drie delen van de mens en vervreemdde hem van God. In deze toestand kon de mens God niet ontvangen.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 1, p. 8
Interpretatie: De val is geen juridisch-moralistisch begrip bij Lee, maar een antropologisch-organisch feit: elke laag van de mens werd aangetast. Verlossing moet daarom ook alle drie lagen bereiken.
De ongelovige als uitsluitend ziel-mens
Lee werkt de consequentie van de dode geest uit voor het leven vóór wedergeboorte:
“Ongelovigen hebben alleen fysiek leven in het lichaam en menselijk of psychologisch leven in de ziel. Zij hebben het eeuwige leven van God niet in hun geest, omdat zij Christus niet als het eeuwige leven in hun geest hebben ontvangen. Daarom kunnen ongelovigen alleen leven vanuit de ziel of het lichaam. Vóór wij gered waren, leefden, wandelden en waren wij allen in de ziel.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 40
“Vóór onze redding waren wij honderd procent gevallen. Wij leefden in en vanuit dit gevallen, zielelijke leven, dat absoluut tegen God was. Wij moeten leren nooit meer iets te doen vanuit dit gevallen leven, maar volledig te leven vanuit het goddelijke leven dat in onze geest is.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 42
Interpretatie: De functionele driedeling geldt alleen voor de gelovige. Bij de ongelovige is de geest dood (Ef. 2:1) en functioneel afwezig als contactorgaan. Het natuurlijke menselijke leven is uitsluitend ziel-en-lichaam-leven.
De menselijke geest als contactorgaan voor God
Lee werkt de functie van de menselijke geest als exclusief orgaan voor Gods ontvangst systematisch uit:
“God is Geest, en wie Hem aanbidden, moeten Hem aanbidden in geest (Joh. 4:24). De eerste ‘Geest’ is met een hoofdletter geschreven en verwijst naar de goddelijke Geest, God Zelf. De tweede ‘geest’ is niet met een hoofdletter geschreven omdat het verwijst naar onze menselijke geest. God is Geest, en wij moeten Hem aanbidden in onze geest. Wij kunnen Hem niet aanbidden of contact met Hem opnemen met het lichaam of met de ziel.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 39
Joh. 3:6 beschrijft wedergeboorte als regeneratie van de menselijke geest:
“Dat wat uit de Geest geboren is, is geest. Dit betekent eenvoudig dat onze geest is wedergeboren door de Geest van God. Dit vers vertelt ons wáár wij opnieuw geboren zijn. Wij worden niet opnieuw geboren in het lichaam of in de ziel, maar in de geest. Toen wij in de Here Jezus geloofden als onze Heiland, kwam de Geest van God in onze geest. De Heilige Geest wekte onze geest op en deelde het leven mee om onze geest te wedergeboren.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 39-40
De vermengde geest: menselijke geest verenigd met de Heilige Geest
“Deze levengevende Geest is in ons gekomen en is vermengd met onze geest, en daardoor verbindt Hij ons met Hem als één geest (1 Kor. 6:17). Lof zij Hem, wij zijn één met de Here in onze geest. Als wij weten hoe wij ons tot onze geest moeten wenden, kunnen wij contact opnemen met Christus. Dit is het geheim! Dit is de sleutel!”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 40
Interpretatie: Het begrip ‘vermengde geest’ (mingled spirit) verschijnt ook in b2 (The Economy of God). BXL1 formuleert het bondig maar identiek: na wedergeboorte zijn de menselijke geest en de Heilige Geest onlosmakelijk verbonden als één geest.
Herstel van de mens: transformatie en verheerlijking
Lee beschrijft Gods volle heil als drievoudig herstel van alle menselijke lagen:
“Nadat men wedergeboren is, begint God het levenslange proces van het geleidelijk verspreiden van Zichzelf als leven vanuit de geest van de gelovige in zijn ziel (Ef. 3:17). Dit proces, transformatie genaamd (Rom. 12:2), vereist menselijke medewerking (Fil. 2:12). De gelovige werkt mee door de Here toe te laten Zich in zijn ziel te verspreiden totdat al zijn verlangens, gedachten en beslissingen één worden met die van Christus. Tenslotte zal God bij de terugkomst van Christus het lichaam van de gelovige volledig doordrenken met Zijn leven. Dit wordt verheerlijking genoemd (Fil. 3:21).”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 1, p. 9
“In plaats van leeg en beschadigd te zijn in elk deel, is deze mens gevuld en doorgedrenkt met het leven van God. Dit is Gods volle heil! Zo’n mens drukt nu God uit en vervult Gods plan!”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 1, p. 9
De ziel prijsgeven als levensbron (ziel vs. geest)
Lee onderscheidt het vernieuwen van de zielsvermogens van het prijsgeven van de ziel als levensbron:
“Het zijn niet het verstand, het gevoel en de wil die verworpen en vernietigd moeten worden; veeleer is het het leven van de ziel dat wij moeten opgeven. Wij moeten beseffen dat dit natuurlijke, zielelijke leven reeds aan het kruis is gehangen (Gal. 2:20; Rom. 6:6) en dat wij nu Christus als ons leven moeten aannemen. Maar de vermogens van onze ziel blijven als werktuigen om door de Geest gebruikt te worden om de Here Zelf uit te drukken.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 42
“In alle vier de evangeliën — Matteüs, Markus, Lukas en Johannes — zegt de Here Jezus ons herhaaldelijk het zelf te verloochenen en de ziel met haar zielelijk leven te verliezen (Matt. 16:24-26; Marc. 8:35; Luc. 9:23-25; Joh. 12:25). Dan worden wij in de brieven telkens weer gezegd te wandelen, te leven, te bidden en alles te doen in de geest (Hand. 17:16; Rom. 1:9; 12:11; 1 Kor. 16:18; 1 Pet. 3:4; Ef. 6:18; Openb. 1:10).”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 5, p. 44
Geweten: reiniging door het bloed van Christus
In hoofdstuk 3 beschrijft Lee het geweten als drager van schuld en de werking van Christus’ bloed daarin:
“Schuld is de vlek van zonden op uw geweten. Als u jong bent, is uw geweten slechts een beetje bevlekt. Maar naarmate u ouder wordt, hopen deze vlekken zich op. Net als een raam dat nooit gewassen wordt, wordt het geweten steeds donkerder totdat er uiteindelijk weinig licht doorheen kan dringen.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 3, p. 23
“Hebreeën 9:14 zegt: ‘Hoeveel te meer zal het bloed van Christus… ons geweten reinigen van dode werken om de levende God te dienen?’ Het bloed van Christus is krachtig genoeg om uw geweten te reinigen van elke schuldvlek.”
— Basic Elements of Christian Life, Vol. 1, hfst. 3, p. 24