Cees Noordzij — Hamartology
b1 — Moses and the Path to Sonship, Cees en Anneke Noordzij (Verborgen Manna) Source: Cees en Anneke Noordzij, Mozes en de weg tot zoonschap [Moses and the Path to Sonship], www.bijbelinfo.nl (Verborgen Manna)
1. Sin as a Soulish/Fleshly Condition
“De meeste gelovigen kennen deze innerlijke harmonie niet. Zij zijn innerlijk verdeeld. In hen overheerst het zielse, dat bevrediging zoekt voor het vlees (Col.2:23). De ziel wil hebben. Zij begeert. Zij zoekt meer de zegeningen dan de Gever.” [Most believers do not know this inner harmony. They are inwardly divided. In them the soulish dominates, seeking satisfaction for the flesh (Col.2:23). The soul wants to have. It desires. It seeks the blessings more than the Giver.]
— Noordzij, Mozes en de weg tot zoonschap, §“The masculine and feminine” (par. 20)
Analytical note: Noordzij describes the fallen condition of the ordinary believer as a dominance of the soulish: the soul that desires and wants to possess, in contrast to the spiritual person who has soul and spirit in balance. Sin is presented here not primarily as an act, but as an anthropological condition — the soulish predominates.
2. The Flesh with Its Passions and Desires: Crucifixion
“Zoonschap is geen ego-trip. Het is dood aan ons ik. Wie het Lam volgt, waar Hij ook heen gaat, ‘heeft het vlees met zijn hartstochten en begeerten gekruisigd’ (Gal.5:24). Dan geldt: ‘Met Christus ben ik gekruisigd, en toch leef ik, dat is, niet meer mijn eigen ik, maar Christus leeft in mij. En voor zover ik nu nog in het vlees leef, leef ik door het geloof in de Zoon van God, die mij heeft liefgehad en Zich voor mij heeft overgegeven’ (Gal.2:20).” [Sonship is not an ego-trip. It is death to our self. Whoever follows the Lamb wherever He goes “has crucified the flesh with its passions and desires” (Gal.5:24). Then applies: “I have been crucified with Christ, and yet I live, that is, not my own self anymore, but Christ lives in me. And insofar as I still live in the flesh, I live by faith in the Son of God, who loved me and gave Himself up for me” (Gal.2:20).]
— Noordzij, Mozes en de weg tot zoonschap, §“Humiliation” (par. 42)
Analytical note: Noordzij connects the crucifixion of the flesh (Gal.5:24) to the path of self-emptying and discipleship. Liberation from the power of sin is not a once-for-all event but an ongoing process of “death to our self.” The contrast old self / Christ in me (Gal.2:20) functions as the hamartological core of the sonship concept.
3. Sin as Wilfulness — Saul as Type
“Maar later werd hij een eigenzinnig man, die God het initiatief uit handen nam. Omdat hij niet kon wachten op Gods tijd, verloor hij al in het tweede jaar van zijn regering Gods zegen op zijn koningschap (1Sam.13:5-14). Hij zou later zelfs door een boze geest gekweld worden (1Sam.16:14). Ook nu zijn er mensen, die gebruikt zijn voor allerlei geestelijk werk en die na verloop van tijd in de meest grove zonde zijn vervallen.” [But later he became a wilful man, who took the initiative out of God’s hands. Because he could not wait for God’s time, he lost God’s blessing on his kingship as early as the second year of his reign (1Sam.13:5-14). He would later even be tormented by an evil spirit (1Sam.16:14). Even today there are people who have been used for all kinds of spiritual work and who have fallen into the most gross sin over time.]
— Noordzij, Mozes en de weg tot zoonschap, §“A special calling” (par. 62)
Analytical note: Saul illustrates what Noordzij understands as wilfulness as a form of sin: taking God’s initiative, not being able to wait for God’s timing. Sin is defined here not only as transgression of the law but as breaking the relationship of dependence on God. This is a form of autonomy-sin.
4. Babel as Image of Religious Sin (Conformity)
“Ieder lid van een bepaalde kerk moet hetzelfde denken en geloven. Conformiteit noemt men dat. Dat is veilig voor het systeem. In het geestelijke Babel wordt dan ook gebouwd met ‘tichelstenen’, bakstenen met dezelfde vorm en afmeting (Gen.11:3).” [Every member of a particular church must think and believe the same. This is called conformity. That is safe for the system. In the spiritual Babel, construction also takes place with “bricks,” bricks of the same shape and size (Gen.11:3).]
— Noordzij, Mozes en de weg tot zoonschap, §“No uniformity” (par. 69)
Analytical note: Noordzij sketches Babel as a spiritual archetype of collective religious sin: the imposition of conformity that suppresses the individuality of the person before God. The reference to Gen.11:3 (bricks of the same shape) is an exegetical elaboration of this principle.
5. The Power of Egypt in the Heart — Scope of Sin
“Toch waren Mozes’ laatste woorden allesbehalve positief: ‘Ik weet, dat jullie na mijn dood zeer verderfelijk handelen zult en af zullen wijken van de weg, die ik jullie geboden heb. Daarom zal na verloop van tijd het onheil over jullie komen, wanneer jullie doen wat kwaad is in de ogen van de Heer en Hem krenkt door het maaksel van je handen’ (Deut.31:29). Hij was voor het volk een verlosser geweest uit het land Egypte. Maar hij had niet kunnen verlossen van de macht van ‘Egypte’ in het hart van de mens.” [Yet Moses’ last words were anything but positive: “I know that after my death you will act very corruptly and will turn aside from the way that I have commanded you…” (Deut.31:29). He had been a deliverer of the people from the land of Egypt. But he had not been able to deliver from the power of “Egypt” in the heart of man.]
— Noordzij, Mozes en de weg tot zoonschap, §“Moses’ death” (par. 77)
“Wie dat geheim niet kent, zal altijd doen, wat Mozes voorzag: hij zal verkeerd handelen in de ogen van de Heer en Hem krenken door het werk van zijn handen (Deut.31:29).” [Whoever does not know that secret will always do what Moses foresaw: he will act wrongly in the eyes of the Lord and offend Him through the work of his hands (Deut.31:29).]
— Noordzij, Mozes en de weg tot zoonschap, §“Moses’ death” (par. 79)
Analytical note: Moses’ inability to deliver Israel from the inner power of Egypt is paradigmatic for Noordzij of the limits of external redemption (law, leadership, religion). Sin is rooted in the heart — not only in the act. This refers to a structural sin-power that can only be overcome by the Spirit (Zach.4:6, par. 79).
6. Sin and Death — Gen.2:17b
“De verandering van ‘stervende zult gij sterven’ (Gen.2:17b) tot zoonschap Gods is een dodelijk proces voor het oude ik.” [The transformation from “dying you shall die” (Gen.2:17b) to sonship of God is a deadly process for the old self.]
— Noordzij, Mozes en de weg tot zoonschap, §“Closing” (par. 85)
Analytical note: Noordzij cites Gen.2:17b as the judgment on the old self. The connection of sin and death is here reversed in a positively soteriological direction: dying to the old self (as a consequence of the fall) becomes the path to sonship. Sin and death are not purely negative categories but form the anthropological precondition through which the path of salvation passes.
Missing Subtopics (Not Found in This Source)
- Original sin as a distinct doctrinal topic: no source material available
- Total depravity: no source material available
- Guilt and punishment as doctrinal categories: no source material available
- Forgiveness of sin: not treated as a separate topic (redemption is central, but not elaborated hamartologically)