theocratie
Definitie
Theocratie — van Grieks theos (God) en kratein (regeren) — is het regeringsprincipe waarbij God direct en rechtstreeks het hoogste gezag over een gemeenschap uitoefent, zonder bemiddeling van menselijk geweten of democratische besluitvorming. In de ecclesiologie van apokatastasis.wiki is theocratie het positieve tegenover van humanisme en democratie als kerkmodellen: de kerk als gemeenschap van mensen die onder Gods directe heerschappij staan via Zijn wet en Zijn Geest.
Stephen Jones en George Warnock benadrukken beide dat het ontbreken van theocratie de diepste oorzaak is van kerkelijk verval en machtsaanmatiging. Waar menselijk geweten of democratisch mandaat het kerkgezag fundeert in plaats van Gods directe autoriteit, reproduceert de kerk de anarchie van het tijdperk der Richteren.
Gebruiksvarianten per auteur
Stephen Jones
Jones ontwikkelt zijn theocratisch ecclesiologisch model in Secrets of Time aan de hand van het thema ‘geen koning in Israël’ (Richt. 17:6; 21:25). Het structurele probleem van Israël was dat het volk weliswaar een theocratie moest zijn, maar dat in de praktijk nauwelijks was:
“Ze waren verondersteld een theocratie te zijn, waarbij God hen direct regeerde; maar in werkelijkheid deden ze zelden de wil van God.”
[Jones, Secrets of Time, hfst. 13]
Jones interpreteert het boek Richteren als waarschuwing aan elke gemeenschap die het kerkgezag wil funderen op menselijk geweten in plaats van op Gods wet:
“Wezenlijk staat het boek als een waarschuwing aan humanisten, die geloven dat de mens het recht en de plicht heeft zijn eigen morele codes te wetgeven via het menselijk denkvermogen, dat zij ‘geweten’ noemen. Het boek toont ons dat het geweten niet gegeven is om te wetgeven, maar om de wet van God toe te passen en te interpreteren in het alledaagse leven.”
[Jones, Secrets of Time, hfst. 13]
Israëls historische ballingschap in Assyrië legt voor Jones de theocratische norm bloot: het ontbreken van theocratie leidt tot oordeel:
“Het thema ‘geen koning in Israël’ werd aldus geprofeteerd over het huis van Israël gedurende hun jaren van gevangenschap in Assyrië, als onderdeel van hun oordeel voor hun humanistische opvattingen.”
[Jones, Secrets of Time, hfst. 13; vgl. Hos. 3:4]
Ecclesiologisch impliceert dit dat elke kerkregering die op menselijk geweten berust in plaats van op Gods wet, dezelfde anarchie reproduceert als in het boek Richteren beschreven wordt.
George Warnock
Warnock formuleert zijn theocratisch kerkmodel in From Tent to Temple (b5) als een directe tegenstelling tot democratie. Het uitgangspunt is Gods soevereine aanwijzing:
“God heeft in geen enkele tijdperk een democratische orde voor Zijn volk geautoriseerd, en zeker niet voor Zijn Kerk.”
[Warnock, From Tent to Temple, hfst. 3]
Warnock betoogt dat kerkbestuur een gave van de Geest is — vergelijkbaar met wonderen en genezing — en niet een menselijke bestuurstechniek:
“‘Bestuur’ is even duidelijk een gave en bediening van de Geest als wonderen, genezingen, tongen, profetieën, enzovoort (1Kor. 12:28). En God zal nog dit democratische systeem dat wij in de Kerk hebben, evenals in de wereld, verdringen.”
[Warnock, From Tent to Temple, hfst. 3]
Als typologisch voorbeeld van het theocratische principe gebruikt Warnock de vierentwintig priesterlijke prinsen van Salomo’s tempel (vgl. 1Kron. 24), die overeenkomen met de vierentwintig oudsten in Openb. 4:4. Zij werden niet door het volk gekozen maar door God aangesteld — als koningen en priesters tegelijk (Openb. 5:10).