Rooms-juridische Traditie

Definitie: Theologische traditie van de vroege Kerk, vooral dominant in Rome en het Westen na ca. 400 AD, gekenmerkt door:

  1. Juridisch oordeel — zonde als juridische schuld met vaste straf
  2. Punitief model — goddelijke toorn als rechtmatige strafuitoefening
  3. Eeuwige verdeling — permanent onderscheid tussen zaligen en verdoemden
  4. Letterlijke bijbellezing — focus op juridische categorieën in Schrift

Filosofische grondslag

Beïnvloed door:

  • Romaanse juridische denkwijze — schuld, straf, proportionaliteit
  • Latijnse logica — juridische categorieën (schuldig/onschuldig)
  • Minder Platonisch dan Alexandrijnse school

Leidende figuren

  • Hiëronimus (Jerome, 347–420) — Latijnse kerkvader, oorspronkelijk universalist maar later juridisch
  • Augustinus — juridisch model van erfzonde en verdoemenis
  • Ambrosinus — Latijnse invloeding van theologie

Contrastpunten met Grieks-Alexandrijnse Traditie

Rooms-JuridischGrieks-Alexandrijnse
Eeuwige strafZuivering/transformatie
Juridische schuldAfwezigheid van goed (privatio)
Letterlijke lezenAllegorische lezen
Partieel doel (uitverkorenen)Universeel doel (apokatastasis)
Punitief oordeelZuiverend oordeel

Historische dominantie

Volgens Stephen Jones werd de Rooms-juridische traditie dominant na 553 AD (Concilie van Constantinopel, Anathema IX). Dit was niet omdat zij theologisch sterker was, maar door politieke institutionalisering van macht.

Gerelateerde termen

  • Juridisch-punitieve model
  • Eeuwige verdoemenis
  • Hiëronimus
  • Augustinus
  • Rooms-Latijnse theologie
  • Tegengesteld: Grieks-Alexandrijnse traditie

Bronnen

  • Stephen E. Jones, A Short History of Universal Reconciliation (b9)
  • Alle disciplinaire dossiers
  • Christologie, ecclesiologie dossiers (op kerkpolitieke verwikkelingen)