Apokatastasis.wiki

EN · English

Apokatastasis.wiki

9 minuten leestijd

Adam

Typologische behandeling in het corpus

Adam, de eerste mens, wordt door Warnock, Jones en Nee-Lee aangewezen als type van Christus als Laatste Adam en Tweede Mens. Waar de eerste Adam de bron was van sterfelijkheid en verval, beeldt Christus als Laatste Adam het begin van een nieuwe schepping af — degene die als levenwekkende Geest de mensheid naar de volle gelijkenis met God leidt.

Bijbelse verankering

ReferentieContext
Gen. 1:26-27Adam geschapen naar Gods beeld (tselem) en gelijkenis (demuth)
Gen. 2:7God blaast levensadem in Adams neusgaten: hij wordt een levende ziel
Gen. 2:21-22God veroorzaakt diepe slaap over Adam; neemt rib, bouwt Eva
Gen. 3:17-19Adam brengt vloek, sterfelijkheid en slavernij aan de aarde mee
Rom. 5:12-19Paulinische Adam–Christus-parallellie: dood door Ă©Ă©n, rechtvaardiging door Ă©Ă©n
1Kor. 15:45-49Adam = levende ziel; Christus = levenwekkende Geest; eerste en laatste Adam
1Kor. 15:22”Want zoals allen in Adam sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden”

Typologische duiding per auteur

Warnock

Warnock formuleert het Adam–Christus-type binnen zijn overkoepelende typologische hermeneutiek: het natuurlijke gaat eerst vooraf, daarna het geestelijke (1Kor. 15:46). Dit hermeneutische beginsel vormt de grondslag voor zijn typologische lezen van de bijbel. Uit dit principe trekt hij de lijn:

Eerst Adam, daarna de Laatste Adam. Eerst het Pascha, daarna het Lam Gods dat de zonde van de wereld wegneemt.1

Deze opeenvolging is geen historisch toeval maar een bewuste typologische architectuur. Het type–antitype-schema is voor Warnock niet louter conceptueel maar bepalend voor het begrijpen van Christus’ werk. De eerste Adam is niet zijn tegenhanger maar zijn voorloper, wiens karakter en lot Christus’ komst voorbereidt:

Uit de eerste Adam kwam Christus voort, bestemd om niet alleen de Laatste Adam te worden (de laatste van Adams geslacht, de laatste van het oude ras), maar de Tweede Mens (het begin van de tweede schepping).2

Dit is geen louter theologische speculatie, maar een concrete heilshistorische transformatie. Warnock stelt hier dat Christus niet slechts een substituut voor Adams zonde is, maar een volledige hervorming van de mensheid zelf. Na de opstanding wordt de antitypische parallel zichtbaar: zoals God in den beginne de levensadem in Adams neusgaten blies (Gen. 2:7), vervullend Adams leven met goddelijke vitaliteit, zo blaast de Laatste Adam geestelijk leven in zijn discipelen:

De Laatste Adam (die door zijn dood en opstanding een ‘levenwekkende Geest’ was geworden — 1Kor. 15:45) — zo blies nu de Laatste Adam zijn discipelen de adem van het geestelijke leven in, en zij gingen ervaringsgericht van de dood over naar het leven.3

Hier raakt Warnock aan een belangrijk thema: de gelovige ervaart de werkelijkheid van Christus’ opstanding niet alleen intellectueel, maar vitaal — door rechtstreekse deelname aan de levensadem van de Geest. Dit is het bewijs dat Christus werkelijk de Tweede Schepping heeft ingezet. De identificatie met de Laatste Adam is voor Warnock bovendien normatief voor de gelovige: gelijkvormigheid aan Christus is niet blote nabootsing, maar gelijkvormigheid aan de Tweede Mens zelf, aan de hernieuwde mens die Christus is:

Zo grondig en werkelijk en levend is onze identificatie met de Laatste Adam, dat wij Hem in alle opzichten — zijn werk, zijn bediening, zijn dood, zijn leven — gelijkvormig dienen te worden.4

Jones

Jones werkt het Tweede Adam-type systematisch uit via de Paulinische imputatieleer in Rom. 5. Dit is een juridisch-theologisch model dat radicaal verschilt van latere opvattingen over erfzonde. Het type–antitype-schema draait bij hem om wat Adams zonde en Christus’ gerechtigheid ieder aan “alle mensen” toerekenen. Dit onderscheid is cruciaal voor Jones’ hele soteriologie:

Paulus zegt hier dat de zonde de wereld is binnengekomen door Adams overtreding. Maar wat erfden ‘alle mensen’ van Adam? Was het Adams ZONDE die op alle mensen werd overgedragen? NEE. Het was de dood, de aansprakelijkheid voor Adams zonde. Met andere woorden: de mens erfde geen zondenaard van Adam. Hij erfde slechts de aansprakelijkheid voor Adams zonde.5

Deze analyse biedt het sleutelmoment voor het hele Adam–Christus-antitype: als alle mensen slechts aansprakelijkheid erfden (niet de zonde zelf), dan kan Christus’ rechtvaardigheid op dezelfde juridische grondslag op alle mensen worden toegerekend. De parallel-imputatie van de Laatste Adam keert dit proces omgekeerd en volmaakt om:

God rekende in zijn soevereiniteit zijn zonde toe aan onze rekeningen, roepende wat niet is als ware het (Rom. 4:17). Dit zou een grove onrechtvaardigheid zijn, ja zelfs een valse beschuldiging van Gods kant, ware het niet dat Jezus ook zijn gerechtigheid aan onze rekeningen toe rekende. Daarmee keerde Hij volledig de gevolgen van deze ‘tijdelijke onrechtvaardigheid’ om.6

Het cruciale inzicht hier is dat Gods rechtsgeding niet willekeurig is, maar perfect symmetrisch. Adams aansprakelijkheid werd aan iedereen toegerekend; Christus’ rechtvaardigheid wordt aan iedereen toegerekend. Deze symmetrie garandeert dat de verlossing universeel is. Jones leest Rom. 5:18 als het typologische sluitstuk van deze heilshistorische architectuur:

Zoals dus door Ă©Ă©n overtreding alle mensen werden veroordeeld, zo zullen ook door Ă©Ă©n daad van gerechtigheid alle mensen de rechtvaardiging van het leven ontvangen.7

Deze symmetrie is volkomen en niet onderhevig aan uitzonderingen of voorwaarden — Ă©Ă©n overtreding veroorzaakte veroordeling voor allen; Ă©Ă©n daad van gerechtigheid veroorzaakt rechtvaardiging voor allen. Dit is het logische sluitstuk van Jones’ Adam–Christus-antitype. Hieruit trekt Jones de soteriologische conclusie die zijn hele universele verlossingsvisie draagt:

En dit is precies waarom het zo wezenlijk is dat ‘alle mensen’ die in Adam gestorven zijn, in Christus worden gered.8

Nee-Lee

Nee-Lee benadrukt de bruidsdimensie van het Adam-type: Adam als prototype van Christus niet alleen in juridische verantwoordelijkheid (zoals Jones), maar ook in relatie tot de kerk als bruid. Dit opent een geheel ander perspectief op hoe Adam Christus voorbereidt. Dit is niet louter een theologische of juridische symmetrie, maar een relationaliteit. Dit opent het volgende perspectief:

De diepe slaap van Adam als type van het kruis:

Nee-Lee ziet in Genesis 2:21-22 een typologische voorafschaduwing van Christus’ kruisdood en opstanding. De contexten in 1 KorintiĂ«rs 15 en Romeinen 5 bevestigen dit:

1 Korintiërs 15 zegt dat Adam een type was van de Here Jezus, en Romeinen 5 zegt dat Adam een beeld was van Hem die komen zou. Adam beeldde Christus dus voor; hij portretteerde Christus in figuurlijke zin.9

De diepe slaap (Genesis 2:21) is meer dan een natuurlijk slaapmiddel — het typeert de dood van Christus, zijn bewustzijnloze staat in het graf. Uit de geopende zijde van Christus kwamen bloed en water — het bloed voor verlossing, het water voor leven, met elkaar vormend de twee dimensies van Christus’ werk:

De Here Jezus was bereid iets te verliezen opdat er een heerlijke gemeente zou voortkomen. De zijde van Christus werd door de speer geopend. Uit Zijn zijde kwamen bloed en water. Het bloed is voor verlossing, en het water is voor leven.10

Dit is het kernmoment van Nee-Lee’s typologie: Christus offert zich niet slechts als plaatsvervanger, maar als bron. Zijn dood is generatief — het baarde de kerk voort.

Eva uit Adams rib als type van de kerk uit Christus:

De typologische parallel van Genesis 2:21-22 naar Calvaria is nu compleet. Zoals God een rib uit Adam nam en daarvan Eva bouwde (niet uit stof geschapen, maar uit Adams substantie zelf), zo vormde Christus de kerk:

God opende Adams zijde en nam een rib uit hem en bouwde die tot een vrouw. Op dezelfde wijze is alles wat de gemeente is voortgekomen uit Christus. Alles wat in de gemeente is heeft zijn bron in Christus; niets ervan is van de mens.11

Dit “al uit Christus voortkomt”-beginsel onderscheidt Nee-Lee’s visie radicaal: niet alleen rechtvaardiging en toerekening (als bij Jones), maar organische herkomst van alles wat de kerk is. De kerk is niet zelf-voortgebracht en niet toegevoegd van buitenaf, maar volledig uit Christus afgeleid — geworteld in zijn leven.

Christus als Tweede Mens en Nieuwe Begin:

De Laatste Adam is niet slechts een juridische antitype maar een nieuw begin in Gods schepping. Warnock sprak van de tweede schepping; Jones van universele rechtvaardiging; Nee-Lee voegt nu de bruidsdimensie toe — maar het sluitstuk is dat Christus niet een herstelling van het oude Adam-model is, maar een volstrekt nieuwe mens is:

De Here Jezus kwam en nam een lichaam van vlees en bloed op Zich. Hij werd de ‘laatste Adam’ (1 Kor. 15:45)
 Hij is de mens die God zoekt en wil verkrijgen.12

Dit is geen verdediging of correctie van Adams mislukkingen, maar de instelling van een geheel andere mensheid. Met Christus’ opstanding en verheerlijking begint werkelijk de tweede schepping, waarin niet alleen de schuld van de eerste Adam wordt uitgewist, maar de eerste Adam volledig wordt hersteld en opgeheven in de realiteit van de Tweede Mens.

Gerelateerde types

  • Verbonden: pascha (Christus als Paaslam verbindt Adam-type met Laatste Adam via 1Kor. 15:45)
  • Bridaliteit: eva (Adam-Eva type van Christus-Kerk maritaliteit; Eva uit Adams rib)
  • Progressie: vier-vrouwen (Eva als eerste vrouw in progr. openbaring; Adam-Eva als eerste schema)
  • Via getalsymboliek: 2 (twee Adam-figuren als structuurprincipe: eerste/tweede, oud/nieuw)

Voetnoten

Footnotes

  1. Warnock, FOT (The Feast of Tabernacles), hfst. 1 — typologisch hermeneutisch principe. ↩

  2. Warnock, FOT (The Feast of Tabernacles), hfst. 1 — Laatste Adam als Tweede Mens. ↩

  3. Warnock, FOT (The Feast of Tabernacles), hfst. 5 — levenwekkende adem na opstanding (Joh. 20:22). ↩

  4. Warnock, FOT (The Feast of Tabernacles), hfst. 7 — identificatie met Laatste Adam (1Kor. 15:45, 48). ↩

  5. Jones, CJ (Creation’s Jubilee), hfst. 9 — imputatieleer: aansprakelijkheid, niet zondenaard. ↩

  6. Jones, CJ (Creation’s Jubilee), hfst. 9 — parallelimputatie van gerechtigheid. ↩

  7. Jones, CJ (Creation’s Jubilee), hfst. 9 — Rom. 5:18 als typologisch sluitstuk. ↩

  8. Jones, CJ (Creation’s Jubilee), hfst. 9 — universele verlossing via Adam–Christus-type. ↩

  9. Nee-Lee, TGC (The Glorious Church), hfst. 1 — Adam als type van Christus in 1Kor. 15 en Rom. 5. ↩

  10. Nee-Lee, TGC (The Glorious Church), hfst. 2 — diepe slaap van Adam als type van kruis. ↩

  11. Nee-Lee, TGC (The Glorious Church), hfst. 2 — Eva uit Adams rib = gemeente uit Christus. ↩

  12. Nee-Lee, TGC (The Glorious Church), hfst. 1 — Christus als Laatste Adam en Tweede Mens. ↩

Grafiekweergave

Backlinks