Noordzij — Hamartologie
Slavernij van het Vlees
Het hart van Noordzij’s hamartologie in “Brood en Wijn” ligt in het onderscheid tussen het “oude” (natuurlijk, vleselijk) en het “nieuwe” (geestelijk). Egypte symboliseert de slavernij van het vlees:
Het “land van slavernij”, “Egypte”, symboliseert de “slavernij” van het “vlees”. God wil nu onze verlossing, onze bevrijding van de macht van het “vlees”, om Hem te gaan dienen in geest en waarheid.
Deze slavernij is niet slechts fysiek, maar geestelijk. De verlossing komt door Jezus’ offer, waarin Hij Zich niet laat leiden door menselijke behoeften maar zich geheel op God richt (Jes. 53:12, Rom. 7:24).
Poneria — Laagheid en Basisheid
Paulus geeft in 1Kor. 5:6-8 een duidelijke karakterisering van zonde als “laagheid” (Grieks: poneria):
Oud zuurdeeg is “lage”, “aardse”, religiositeit met “oude” rites en traditie, zoals de “farizeërs” dat deden (Mat. 23, Mar. 7:13).
De zonde is niet alleen kwaad, maar laag — een aardse, natuurlijke religieuze gezindheid zonder geestelijke waarheid. Dit “oud zuurdeeg” moet geheel verlaten worden.
Vleselijk-Ziële Gezindheid
De kern van zonde ligt in de “vleselijk-ziële gezindheid”. Noordzij onderscheidt drie niveaus: vlees, ziel, en geest. De ziel met haar begeerten en verlangens (zieleleven) is het medium van zonde:
“Bloed” duidt op het zieleleven met haar begeerten en verlangens. Jezus goot Zijn zieleleven uit in de dood (Jes. 53:12). Hij weigerde Zich te laten leiden door menselijk-zielse behoeften en richtte Zich zó op God, dat Hij Diens gevoelens kon ervaren.
Wij moeten onze ziel (“alle begeerten, verlangens en gevoelens”) uitgieten en het nieuwe bloed van Jezus indrinken — dat wil zeggen, de begeerten en verlangens uit God aanvaarden (1Petr. 4:19).
Verlossing uit het Vlees
De verlossing is niet alleen een rechtvaardigingsleer, maar een werkelijke bevrijding uit de macht van het vlees:
Hoe we Hem eten is niet onder woorden te brengen. Geestelijke kennis komt door openbaring, niet door denkwerk. Om het ware brood nieuw te eten in Zijn koninkrijk, moeten wij van boven zijn, nieuw geboren (Joh. 3:3-6).
Dit sluit aan bij Rom. 7:24, waar Paulus roept:
Wie zal mij bevrijden uit dit lichaam des doods
De vervulling ligt in een dagelijks, geestelijk eten van Christus (Joh. 6:57-58).
Waarheid versus Traditie
Noordzij waarschuwt tegen oppervlakkige religiositeit die zich aan tradities en zichtbare riten klemt zonder geestelijke werkelijkheid. Israël verwierp Jezus omdat zij:
liever de zichtbare rites van de wet van Mozes dan de geestelijke vervulling ervan (Op. 3:17-18)
Dit zelfde gevaar dreigt voor volgelingen van Christus.